H IΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΠΛΕΟΝ ΩΣ ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΝΗΜΕΡΩΝΕΤΑΙ.
 
Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή

Η κλιματική αλλαγή αποτελεί μια παγκόσμια απειλή, οι δυνητικές επιπτώσεις της οποίας αποτελούν μια από τις μεγαλύτερες περιβαλλοντικές προκλήσεις που αντιμετωπίζει ο πλανήτη μας και η ανθρωπότητα. Ακόμα και αν σταθεροποιηθούν οι εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου σχετικά σύντομα, η κλιματική αλλαγή και οι επιπτώσεις της θα διαρκέσουν για πολλές ακόμα δεκαετίες. Η προσαρμογή στις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής είναι, λοιπόν, ζωτικής σημασίας.

Επομένως, η πρώτη προτεραιότητα της στρατηγικής της ΕΕ για το μετριασμό της αλλαγής του κλίματος είναι η γρήγορη μετάβαση σε μια παγκόσμια οικονομία χαμηλών εκπομπών του άνθρακα, με στόχο να περιοριστεί η αναπόφευκτη αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη σε λιγότερο από τους 2ºC σε σύγκριση με τη θερμοκρασία της προβιομηχανικής εποχής.

Η  δεύτερη πρόκληση για την παγκόσμια κοινωνία, την ΕΕ και τα Κράτη Μέλη της είναι η λήψη μέτρων προσαρμογής στις τωρινές και τις αναμενόμενες μελλοντικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Είναι, σχεδόν, βέβαιο ότι οι επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος θα είναι μεγαλύτερες από ότι είχε προβλεφθεί, ενώ θα είναι και άνισα κατανεμημένες στις περιφέρειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ως εκ τούτου, ενώ τα παγκόσμια μέτρα μείωσης των εκπομπών είναι πολύ σημαντικά, πρέπει να προβλεφθούν, παράλληλα, εθνικές και περιφερειακές στρατηγικές και μέτρα προσαρμογής.

Στα τέλη του 2009 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε τη Λευκή Βίβλο για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή, η οποία καθορίζει το γενικό πλαίσιο μέσα στο οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Κράτη Μέλη της πρέπει να προετοιμαστούν για να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις αυτής της αλλαγής, να μειώσουν την ευπάθειά τους και να αυξήσουν την ανθεκτικότητά τους.

Η Λευκή Βίβλος δίνει τις κατευθύνσεις για την ετοιμασία  Εθνικών Στρατηγικών Προσαρμογής και την υιοθέτηση μέτρων προσαρμογής. Οι περισσότερες πρωτοβουλίες προσαρμογής πρέπει να ληφθούν σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Ορισμένα Κράτη Μέλη έχουν, ήδη, ετοιμάσει τις εθνικές τους στρατηγικές για προσαρμογή.

Το πλαίσιο δράσης που προτείνει η Λευκή Βίβλος εστιάζεται στα εξής:

  • την αύξηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με τους κινδύνους και τις επιπτώσεις της  κλιματικής αλλαγής,
  • την εξέταση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις κύριες πολιτικές της ΕΕ,
  • το συνδυασμό διαφόρων μέτρων πολιτικής για την επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων, όπως  τα καινοτόμα μέτρα χρηματοδότησης,
  • την υποστήριξη ευρύτερων διεθνών πρωτοβουλιών για την προσαρμογή στην αλλαγή του κλίματος,
  • τη συνεργασία με τις εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές κ.λπ.

Στο στάδιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει την  Ευρωπαϊκή Στρατηγική, η οποία προγραμματίζεται να υποβληθεί το Μάρτιο του 2013. Κύριος στόχος της Στρατηγικής είναι να ενισχύσει την ανθεκτικότητα των Κρατών Μελών στην αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος και τις δυνατότητές τους για την ετοιμασία Εθνικών Στρατηγικών Προσαρμογής. 

Παραδείγματα μέτρων προσαρμογής περιλαμβάνουν τα ακόλουθα:

  • κατασκευή κυματοθραυστών,
  • δημιουργία συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης,
  • αναθεώρηση ή/και τροποποίηση των προτύπων της κατασκευαστικής βιομηχανίας και των κτηρίων,
  • νέες αρχές αστικού σχεδιασμού,
  • αλλαγή των γεωργικών πρακτικών και των καλλιεργειών,
  • βελτίωση της διαχείρισης των κινδύνων,
  • βελτίωση της αποδοτικότητας στη χρήση του νερού κ.λπ.

Άλλα θέματα που η Ευρωπαϊκή Στρατηγική Προσαρμογής θα εξετάσει είναι: πώς οι διασυνοριακές επιπτώσεις του κλίματος και τα μέτρα προσαρμογής θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν καλύτερα, ιδιαίτερα οι επιπτώσεις που σχετίζονται με ασθένειες που μεταδίδονται από φορέα, οι δασικές πυρκαγιές, η προστασία των ακτών, τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, η ολοκληρωμένη περιφερειακή διασυνοριακή ανταπόκριση, κλπ. Επίσης, πώς μπορεί η γνώση για την προσαρμογή να διευρυνθεί και να γίνει πιο στοχευμένη σε επίπεδο ΕΕ όπως, για παράδειγμα, με τη βελτίωση της συνεργασίας μεταξύ των Κρατών Μελών, την ανταλλαγή καλών πρακτικών, τη βελτίωση της πρόσβασης στις πληροφορίες αλλά και την ουσιαστική τους αξιοποίηση. Θα εξεταστεί, τέλος, κατά πόσο θα μπορούσε να αποβεί  χρήσιμη η υποχρεωτική υποβολή εκθέσεων.

Επιπρόσθετα, η Στρατηγική θα ενθαρρύνει την ενίσχυση της γνώσης μέσω της Πλατφόρμας “Κλίμα-Προσαρμογή”. Αυτή θα επικεντρωθεί σε διασυνοριακά θέματα, στις πόλεις, στην προώθηση της αξιολόγησης του κινδύνου και στην ενίσχυση της διερεύνησης τοπικών μέτρων προσαρμογής σε σχέση με τη χρήση των κονδυλίων της ΕΕ και την εξεύρεση τρόπων για να απελευθερωθεί το δυναμικό των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα.

Για να έχουν αποτέλεσμα  οι στρατηγικές προσαρμογής, τα σχέδια δράσης και τα μέτρα προσαρμογής, πρέπει να υπάρχουν διαθέσιμα και τα απαραίτητα κονδύλια.

Για το σκοπό αυτό, η Κυπριακή Προεδρία θα παρουσιάσει τις επιλογές χρηματοδότησης της προσαρμογής στο Άτυπο Συμβούλιο Υπουργών Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής που θα γίνει στις 7 και 8 Ιουλίου του 2012, στη Λευκωσία. Θα προσφερθεί, έτσι, ένα βήμα για συζήτηση μεταξύ των Υπουργών σχετικά με τις προκλήσεις αλλά και τις προοπτικές που προκύπτουν από το Πολυετές  Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2014-2020 (MMF), διεθνείς οργανισμούς χρηματοδότησης, τους ασφαλιστικούς οργανισμούς και τις συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα, για να συμβάλουν, σε μια περίοδο συνεχιζόμενης οικονομικής και χρηματοπιστωτικής κρίσης, στην επιτυχή υλοποίηση και εφαρμογή της Στρατηγικής της Ε.Ε. για την Προσαρμογή στην Κλιματική Αλλαγή.