H IΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΠΛΕΟΝ ΩΣ ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΝΗΜΕΡΩΝΕΤΑΙ.
 
Οικονομική Διακυβέρνηση
  • Τα κράτη μέλη της ΕΕ έχουν συμφωνήσει να εφαρμόσουν μια σειρά από μέτρα, με στόχο να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις και τα προβλήματα που προέρχονται από μη βιώσιμα δημόσια οικονομικά και από περιβάλλον χαμηλής ανάπτυξης.

  • Tο 2011 τέθηκε σε εφαρμογή το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο, έχοντας ως κύριο στόχο τη βελτίωση του εκ των προτέρων συντονισμού των οικονομικών πολιτικών εντός της ΕΕ, καθώς και την ενσωμάτωση της ευρωπαϊκής οικονομικής κατεύθυνσης στη χάραξη των εθνικών πολιτικών. Το Εξάμηνο αρχίζει με την ετοιμασία της Ετήσιας Έκθεσης Επισκόπησης από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, περί το Δεκέμβριο κάθε έτους, η οποία αποτελεί τη βάση για συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, όπου συμφωνούνται γενικές κατευθυντήριες γραμμές που θα πρέπει να ακολουθηθούν από τα κράτη μέλη της ΕΕ. Μέχρι το τέλος Απριλίου, τα κράτη μέλη της ΕΕ καταθέτουν τα Προγράμματα Σταθερότητας και Σύγκλισης (τα Προγράμματα Σταθερότητας κατατίθενται από τις χώρες που έχουν υιοθετήσει το ευρώ, ενώ τα Προγράμματα Σύγκλισης από τις χώρες που εξακολουθούν να χρησιμοποιούν το εθνικό τους νόμισμα), καθώς και τα Εθνικά Μεταρρυθμιστικά Προγράμματα. Στη συνέχεια, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ετοιμάζει μια περιεκτική αξιολόγηση των Προγραμμάτων αυτών. Η αξιολόγηση καλύπτει κυρίως δημοσιονομικές πολιτικές, θέματα βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών, καθώς και θέματα διαρθρωτικού χαρακτήρα. Στη βάση αυτής της αξιολόγησης, η Επιτροπή προβαίνει σε Συστάσεις προς κάθε κράτος μέλος της ΕΕ ξεχωριστά, οι οποίες κατατίθενται στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών για έγκριση. Το Συμβούλιο προβαίνει σε συζήτηση και υιοθέτηση των Συστάσεων, οι οποίες στη συνέχεια επικυρώνονται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Στη συνέχεια, τα κράτη μέλη της ΕΕ θα πρέπει να λάβουν υπόψη τις Συστάσεις κατά τη διάρκεια της ετοιμασίας των εθνικών οικονομικών τους πολιτικών, συμπεριλαμβανομένης της ετοιμασίας του εθνικού προϋπολογισμού.

  • Τον Δεκέμβρη του 2011, μετά από εντατικές διαπραγματεύσεις μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωκοινοβουλίου, στα πλαίσια της διαδικασίας «συναπόφασης», υιοθετήθηκε δέσμη έξι Νομοθετικών Πράξεων. Το νέο αυτό νομοθετικό πλαίσιο, ενισχύει περαιτέρω το πλαίσιο οικονομικής διακυβέρνησης, μέσω της βελτίωσης του αποτρεπτικού και του διορθωτικού σκέλους του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Επίσης, καθιερώνει τις ελάχιστες προδιαγραφές που θα πρέπει να πληρούν τα εθνικά δημοσιονομικά πλαίσια, ενώ εισάγει μηχανισμό παρακολούθησης μακροοικονομικών ανισορροπιών. Ο νέος αυτός μηχανισμός, ο οποίος στοχεύει στον εντοπισμό ανισορροπιών στον τομέα της ανταγωνιστικότητας, τέθηκε σε εφαρμογή στις 14 Φεβρουαρίου 2012 με την έκδοση της πρώτης Έκθεσης Μηχανισμού Επαγρύπνησης από την Επιτροπή, στην οποία γίνεται ανάλυση των προκαταρκτικών ευρημάτων. Ο σκοπός της Έκθεσης, είναι ο αρχικός προσδιορισμός χωρών για τις οποίες δικαιολογείται περαιτέρω εις βάθος ανάλυση, έτσι ώστε να καθοριστεί εάν πράγματι υπάρχουν ανισορροπίες και κατά πόσο αυτές είναι επιβλαβείς. Σε τέτοια περίπτωση, η Επιτροπή εκδίδει Συστάσεις στην υπό αναφορά χώρα, κάτω από το αποτρεπτικό ή διορθωτικό σκέλος της διαδικασίας, με βάση το στάδιο στο οποίο βρίσκονται οι  ανισορροπίες. Η Κυπριακή Προεδρία θα αξιολογήσει την πρόοδο που θα επιτευχθεί σε σχέση με τη συμμόρφωση με το ενισχυμένο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης και θα καταγράψει τα ευρήματα σε σχέση με την εφαρμογή του νέου μηχανισμού παρακολούθησης.

  • Μετά την υιοθέτηση της δέσμης των έξι νομοθετικών προτάσεων, η Επιτροπή παρουσίασε ακόμα δύο νέες νομοθετικές προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο την ενδυνάμωση των μηχανισμών παρακολούθησης και την περαιτέρω προώθηση της οικονομικής ολοκλήρωσης και σύγκλισης στην Ευρωζώνη. Οι δύο προτεινόμενοι Κανονισμοί προνοούν για μέτρα πέραν του ότι έχει ήδη συμφωνηθεί στα πλαίσια των έξι νομοθετικών ρυθμίσεων και συμπληρώνουν το γενικό πλαίσιο του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Λαμβάνοντας υπόψη τη βαθύτερη αλληλεξάρτηση μεταξύ των χωρών της Ευρωζώνης, η Επιτροπή πρότεινε τη βελτίωση του συντονισμού και της παρακολούθησης των δημοσιονομικών πολιτικών για όλα τα μέλη της Ευρωζώνης και ειδικά για αυτές που βρίσκονται υπό τη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος, που αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα στον χρηματοπιστωτικό τομέα ή τους έχει δοθεί οικονομική βοήθεια μέσω των μηχανισμών στήριξης.

    Ο πρώτος προτεινόμενος Κανονισμός σχετικά με την ενίσχυση της οικονομικής και δημοσιονομικής παρακολούθησης των χωρών της Ευρωζώνης, που αντιμετωπίζουν ή απειλούνται με χρηματοπιστωτική αστάθεια, καθορίζει ρητούς κανόνες για ενισχυμένη παρακολούθηση. Ο Κανονισμός αυτό ισχύει στις ακόλουθες τρεις περιπτώσεις:

    1. για χώρες που αντιμετωπίζουν πολύ σοβαρά προβλήματα στον χρηματοπιστωτικό τομέα
    2. για χώρες που τους έχει δοθεί οικονομική στήριξη είτε μέσω προληπτικού προγράμματος ή κανονικού προγράμματος
    3. για χώρες που βρίσκονται σε διαδικασία εξόδου από πρόγραμμα στήριξης.

    Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει επίσης τη δυνατότητα να αποφασίζει κατά πόσο ένα κράτος μέλος που αντιμετωπίζει πολύ σοβαρά προβλήματα στον χρηματοπιστωτικό της τομέα, θα πρέπει να τεθεί υπό ενισχυμένη παρακολούθηση. Το Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών θα έχει το δικαίωμα να εκδώσει Σύσταση σε ένα τέτοιο κράτος μέλος για την υιοθέτηση προληπτικών μέτρων ή για ετοιμασία προκαταρκτικού προγράμματος στήριξης.

    Ο δεύτερος προτεινόμενος Κανονισμός σχετικά με τις κοινές διατάξεις για τον έλεγχο και αξιολόγηση προκαταρκτικών δημοσιονομικών σχεδίων και διασφάλισης της διόρθωσης υπερβολικών ελλειμμάτων, απαιτεί,  όπως όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ παρουσιάζουν τους προκαταρκτικούς προϋπολογισμούς τους ταυτόχρονα κάθε χρόνο και δίνει το δικαίωμα στην Επιτροπή να αξιολογήσει και αν είναι απαραίτητο να εκδώσει σχετική Γνώμη.  Η Επιτροπή θα έχει επίσης τη δυνατότητα να απαιτήσει όπως αναθεωρηθούν οι προκαταρκτικοί προϋπολογισμοί, σε περίπτωση που θεωρήσει ότι αυτοί αντιβαίνουν στις υποχρεώσεις που απορρέουν από το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Η  Κυπριακή Προεδρία θα εργαστεί για τη διασφάλιση της επιτυχούς ενσωμάτωσης των δύο αυτών Κανονισμών στο ενισχυμένο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

  • Στη συνάντηση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου το Μάρτιο του 2012, υπογράφτηκε από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, με εξαίρεση το Ηνωμένο Βασίλειο και την Τσεχία, μια νέα Συνθήκη για τη Σταθερότητα, το Συντονισμό και Διακυβέρνηση στο πλαίσιο της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης. Η διακυβερνητική αυτή Συνθήκη, μεταξύ άλλων, στοχεύει στην περαιτέρω ενίσχυση του δημοσιονομικού συντονισμού, μέσω της εισαγωγής διατάξεων όπως κανόνα για ισοζυγισμένο δημοσιονομικό ισοζύγιο και αυτόματο διορθωτικό μηχανισμό. Ο μηχανισμός αυτός θα τίθεται σε λειτουργία σε περίπτωση απόκλισης από μια προκαθορισμένη πορεία για επίτευξη του Μεσοπρόθεσμού Στόχου ή απόκλιση από τον ίδιο τον Στόχο. Αυτός ο αυτόματος μηχανισμός θα καθορίζεται από την κάθε χώρα, με βάση αρχές που θα προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας επικύρωσης από τουλάχιστον δώδεκα χώρες, οι πρόνοιες της Συνθήκης θα πρέπει να ενσωματωθούν σε εθνική νομοθεσία, σε συνταγματικό ή αντίστοιχο επίπεδο. Η Συνθήκη, η οποία αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία το Φεβρουάριο του 2013, αποτελεί σημαντικό βήμα για αντιμετώπιση των ανησυχιών των αγορών με αιτία την κρίση των κυβερνητικών ομολόγων και για επαναφορά των δημόσιων οικονομικών σε υγιή βάση, θέτοντας έτσι τις προϋποθέσεις για οικονομική ανάπτυξη στην ΕΕ. Η Κυπριακή Προεδρία θα παρακολουθεί τη διαδικασία, έτσι ώστε να διασφαλιστεί η ομαλή επικύρωση της Συνθήκης στα χρονικά πλαίσια που έχουν τεθεί.

  • Στα πλαίσια της νέας οικονομικής διακυβέρνησης στην ΕΕ, οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων της Ευρωζώνης, μαζί με άλλες έξι χώρες μη μέλη της Ευρωζώνης (Βουλγαρία, Δανία, Λετονία, Λιθουανία, Πολωνία και Ρουμανία), συμφώνησαν το Μάρτιο του 2011, να υιοθετήσουν το Σύμφωνο για το Ευρώ +. Το Σύμφωνο αυτό, αποτελεί ένα συμπληρωματικό πλαίσιο, το οποίο στοχεύει στην εφαρμογή διαρθρωτικών μέτρων. Οι χώρες που συμμετέχουν έχουν δεσμευτεί να εφαρμόσουν συγκεκριμένα μέτρα στους τομείς της ανταγωνιστικότητας, της απασχόλησης, της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και του χρηματοπιστωτικού τομέα. Κάθε κράτος μέλος θα πρέπει να προσδιορίσει συγκεκριμένα μέτρα που θα εφαρμόσει, σε κάθε μια από τις τέσσερις αυτές κατηγορίες. Σε ετήσια βάση, οι Αρχηγοί Κρατών και Κυβερνήσεων της Ευρωζώνης εξετάζουν και αναθεωρούν τα μέτρα και τη στρατηγική για αντιμετώπιση των προκλήσεων. Στα πλαίσια αυτά, διασφαλίζεται η εθνική δικαιοδοσία στον καθορισμό των μέτρων. Η Κυπριακή Προεδρία θα εργαστεί για τη διασφάλιση της αποτελεσματικής εφαρμογής των δεσμεύσεων στα πλαίσια του Συμφώνου για το Ευρώ +.

  • Τα κράτη μέλη της Ευρωζώνης έχουν δημιουργήσει ένα μόνιμο μηχανισμό (Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας – ΕΜΣ), με στόχο τη διασφάλιση μακροοικονομικής σταθερότητας, μέσω παροχής, όταν χρειάζεται και κάτω από αυστηρούς όρους, οικονομικής στήριξης σε χώρες της Ευρωζώνης. Ο μηχανισμός αυτός, ο οποίος διαδέχεται τον προσωρινό μηχανισμό (EFSF) και (EFSM), θα παρέχει οικονομική στήριξη μέσω δανείων, επεμβάσεων στην πρωτογενή και δευτερογενή αγορά, ανακεφαλαιοποίησης τραπεζών και προληπτικών προγραμμάτων. Το κεφάλαιο του μηχανισμού ύψους €700 δις αποτελείται από €80δις σε καταβληθέν κεφάλαιο και €620 δις σε δεσμευμένο κεφάλαιο. Οι εθνικές συνεισφορές θα καθορίζονται χρησιμοποιώντας μια ειδική κλείδα συνεισφοράς. Η συνεισφορά των χωρών-μελών του ΕΜΣ σε κεφάλαια θα χρησιμοποιείται μόνο σε περιπτώσεις μη αποπληρωμής των δανείων από τη χώρα που λαμβάνει το δάνειο, προς τους πιστωτές. Στις 30 Μαρτίου 2012, οι Υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης (Eurogroup) αποφάσισαν όπως προστεθούν ακόμη €200 δις, ποσό το οποίο ήδη έχει δοθεί στα πλαίσια του EFSF, στην αρχική δανειοδοτική ικανότητα ύψους €500 δις του ΕΜΣ. Η ρύθμιση αυτή θα ισχύει μέχρι τον Ιούλη του 2013, ενώ μετά την ημερομηνία αυτή, η δανειοδοτική ικανότητα του ΕΜΣ θα περιοριστεί στα €500 δις. Για την παροχή οικονομικής στήριξης, θα αντλείται ρευστότητα από την αγορές με την έκδοση χρηματοπιστωτικών τίτλων.