H IΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΠΡΟΕΔΡΙΑΣ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ ΤΗΣ ΕΕ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΠΛΕΟΝ ΩΣ ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΙ ΔΕΝ ΕΝΗΜΕΡΩΝΕΤΑΙ.
 

ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Άρθρο - Στο πνεύμα του «Gymnich»
05.09.2012, 18:27 (CET)
Στην Κύπρο πρόκειται να συναντηθούν, την ερχόμενη Παρασκευή 7 Σεπτεμβρίου, οι Υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ, στα πλαίσια διήμερης Άτυπης Συνάντησης («Gymnich»). Της Συνάντησης, η οποία θα πραγματοποιηθεί στην Πάφο, θα προεδρεύσει η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας, Catherine Ashton. Ως συνδιοργανώτρια, η Υπουργός Εξωτερικών της Κύπρου, Δρ. Ερατώ Κοζάκου Μαρκουλλή, μας δίνει μια εικόνα από τα θέματα που θα συζητηθούν.

Ερ. Το νερό και η εκπαίδευση αναμένεται να είναι δύο από τα τρία βασικά θέματα συζήτησης κατά τη διάρκεια της Άτυπης Συνάντησης. Για ποιους λόγους τα θέματα αυτά σχετίζονται με την  Άτυπη Συνάντηση των Υπουργών Εξωτερικών;

Απ. Πρώτα από όλα, επιτρέψτε μου να εκφράσω την ικανοποίηση και τον ενθουσιασμό μου, για το γεγονός ότι οι Υπουργοί Εξωτερικών των Κρατών Μελών της ΕΕ θα επισκεφθούν την Κύπρο για να συμμετάσχουν σε αυτή την Άτυπη Συνάντηση. Η Συνάντηση, η οποία φιλοξενείται  στην Κύπρο, θα είναι ένα από τα πιο αξιοσημείωτα γεγονότα της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για μια πολύ καλή ευκαιρία να γνωρίσουν οι Υπουργοί τη χώρα μας, να βιώσουν τη φιλοξενία μας και ταυτόχρονα να εμπλακούν σε μια ουσιαστική συζήτηση για σημαντικά θέματα εξωτερικής πολιτικής.

Όπως σωστά έχετε αναφέρει, το νερό και η εκπαίδευση θα είναι τα δύο οριζόντια θέματα που θα συζητηθούν την πρώτη μέρα του Gymnich. Εύλογο θα ήταν το ερώτημα γιατί οι Υπουργοί Εξωτερικών συζητούν θέματα όπως το νερό και η εκπαίδευση.  Η απάντηση είναι πολύ απλή. Τόσο το νερό όσο και η εκπαίδευση είναι ζητήματα που επηρεάζουν τη διαμόρφωση και τη διεξαγωγή της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ και είναι εξαιρετικά σημαντικοί παράγοντες σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της ΕΕ με τρίτες χώρες. Η συζήτηση τέτοιων οριζόντιων θεμάτων στο Gymnich συνιστά μια νέα προσέγγιση, που έχει εγκαινιάσει η Ύπατη Εκπρόσωπος και έχει να κάνει με το ότι οι Υπουργοί Εξωτερικών δεν συζητούν πλέον μόνο παραδοσιακά θέματα εξωτερικής πολιτικής, αλλά και θέματα εξωτερικών σχέσεων με την ευρύτερη έννοια.

Το νερό και η εκπαίδευση είναι δύο από τα πιο συζητημένα ζητήματα των ημερών μας, αφού επηρεάζουν την καθημερινή ζωή όχι μόνο των Ευρωπαίων αλλά όλων των ανθρώπων ανεξαρτήτως τόπου διαμονής. Πρόκειται για θέματα που ξεπερνούν τα σύνορα και επιδρούν στην ανάπτυξη των κοινωνιών παγκοσμίως.

Το νερό, ως μια πηγή ζωτική για την επιβίωση της ανθρωπότητας, δύναται να αποτελέσει αιτία για συγκρούσεις αλλά μπορεί να αποτελέσει και έναυσμα για συνεργασία. Θέματα όπως η διαχείριση των υδάτινων πόρων, η διασφάλιση της παροχής νερού, οι επιπτώσεις από την λειψυδρία έχουν άμεσο αντίκτυπο στις διεθνείς σχέσεις.  

Η εκπαίδευση είναι ένα θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο καταπολέμησης της φτώχειας και του φανατισμού και ως μια πολυσήμαντη συνιστώσα των προσπαθειών για πολιτική σταθεροποίηση, εκδημοκρατισμό και ειρήνη. 

Τόσο το νερό όσο και η εκπαίδευση πρέπει να αποτελούν σημαντικές παραμέτρους μιας περιεκτικής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ. Η συζήτηση κατά τη διάρκεια του Gymnich θα αποτελέσει μια πολύ καλή ευκαιρία για να διαπιστώσουμε πώς μπορεί να γίνει αυτό κατορθωτό.

Ερ: Τι είδους δυναμική δίνει ο άτυπος χαρακτήρας αυτής της συνάντησης στις συζητήσεις των υπουργών;

Απ. Αυτή είναι η παράδοση των Συναντήσεων «Gymnich».  Ο ανεπίσημος χαρακτήρας των Συναντήσεων ενθαρρύνει μια πιο ελεύθερη και ανοιχτή συζήτηση μεταξύ των Υπουργών.  Αυτή η μορφή συναντήσεων επιτρέπει ακόμη στους Υπουργούς να έχουν μια εις βάθος συζήτηση σε σχέση με τα επόμενα βήματα που αφορούν θέματα εξωτερικών σχέσεων της ΕΕ και ενδεχομένως να καταλήξουν σε μια κοινή αντίληψη σε θέματα κοινού ενδιαφέροντος. Το γεγονός ότι η συνάντηση των υπουργών δεν οδηγεί σε επίσημα συμπεράσματα του Συμβουλίου, βοηθά στη διεξαγωγή ειλικρινών συζητήσεων σε θέματα στρατηγικής σημασίας, στο πνεύμα της πρώτης Συνάντησης αυτού του είδους, η οποία πραγματοποιήθηκε σε ένα γερμανικό κάστρο το 1974.

Ερ: Οι υπουργοί Εξωτερικών της ΕΕ αναμένεται να συζητήσουν και τις πρόσφατες εξελίξεις στη Συρία. Με τις συγκρούσεις και τη βία να συνεχίζονται και την αποτυχία του σχεδίου του ΟΗΕ, δεν έχει υπάρξει ένδειξη ότι το ζήτημα θα επιλυθεί σύντομα. Ποια είναι τα κύρια θέματα που απασχολούν την ΕΕ σε σχέση με τη Συρία; Έχει εκπονήσει η ΕΕ σχέδια αντιμετώπισης αυτών των ζητημάτων;

Απ: Πράγματι, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επανειλημμένα εκφράσει την ανησυχία της σχετικά με τη συνεχιζόμενη βία στη Συρία. Έχει καταδικάσει τις συνεχιζόμενες βίαιες επιθέσεις και τη συστηματική καταπάτηση ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το καθεστώς της Συρίας και έχει δηλώσει ότι όλοι όσοι ευθύνονται για την παραβίαση ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρέπει να λογοδοτήσουν.

Επιπρόσθετα, η ΕΕ έχει διατυπώσει σοβαρές ανησυχίες σε σχέση με την επιδείνωση της ανθρωπιστικής κρίσης, που είναι αποτέλεσμα της συνεχιζόμενης βίας και έχει οδηγήσει σχεδόν ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους μέσα στη Συρία και περισσότερους από 200.000 πρόσφυγες σε γειτονικές χώρες. Η ΕΕ παραμένει δεσμευμένη στον αγώνα του συριακού λαού για ελευθερία, αξιοπρέπεια και δημοκρατία.

Καλωσορίζουμε τον πρόσφατο διορισμό του κ. Lakhdar Brahimi ως Κοινού Ειδικού Απεσταλμένου των Ηνωμένων Εθνών και του Αραβικού Συνδέσμου για τη Συρία. Λόγω της σημαντικής του εμπειρίας, ο κ. Brahimi είναι το κατάλληλο άτομο για συνέχιση της προσπάθειας για εξεύρεση διπλωματικής λύσης στη συνεχιζόμενη συριακή κρίση.

Κατά τη διάρκεια του Gymnich στην Πάφο, οι Υπουργοί Εξωτερικών θα ανταλλάξουν απόψεις για τις δραματικές εξελίξεις στη Συρία και θα συζητήσουν την πολιτική της ΕΕ σχετικά με το θέμα, μετά και τον διορισμό του κ. Brahimi. Θα συζητήσουμε ακόμη πιθανούς τρόπους με τους οποίους η ΕΕ μπορεί να ενισχύσει τη βοήθεια προς τον συριακό λαό και τους πρόσφυγες, καθώς και με ποιο τρόπο μπορούμε να συνεισφέρουμε στην προετοιμασία ενός πραγματικού εκδημοκρατισμού της χώρας. 

Πιστεύουμε ότι υπάρχει ανάγκη για μια περιεκτική και συνεκτική προσέγγιση σε επίπεδο ΕΕ. Χρειάζεται να δείξουμε στους λαούς της περιοχής ότι είμαστε μαζί τους στον αγώνα τους για εκδημοκρατισμό και μεταρρυθμίσεις.

Ερ: Τα τελευταία δύο χρόνια, η Αραβική Άνοιξη έχει αλλάξει το πολιτικό περιβάλλον στη νότια γειτονία της ΕΕ. Ποια ήταν μέχρι στιγμής η ανταπόκριση της ΕΕ και πώς θα διαμορφωθεί, κατά την προσωπική σας άποψη;

Απ. Η «Αραβική Άνοιξη» έχει φέρει μαζί της την ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον στους λαούς της Μέσης Ανατολής, έχει όμως δημιουργήσει και νέες προκλήσεις. Η ΕΕ οφείλει να έχει πρωταγωνιστικό ρόλο στη μεταμόρφωση της περιοχής. Πρέπει να είναι πρωτεργάτης στις διεθνείς προσπάθειες ούτως ώστε να διασφαλιστεί ότι οι μεταρρυθμίσεις που λαμβάνουν χώρα στις χώρες της Αραβικής Άνοιξης θα είναι προς το καλύτερο.

Συλλογικά, είμαστε σε καλύτερη θέση  να έχουμε ουσιαστική επίδραση στις εξελίξεις. Το τι συμβαίνει στον Αραβικό Κόσμο έχει άμεσο αντίκτυπο στην Ευρωπαϊκή Ένωση – στην ασφάλεια μας, τις οικονομίες μας, τις κοινωνίες μας ακόμη και στο φυσικό μας περιβάλλον.

Η Κύπρος, λόγω της γεωγραφικής της θέσης αλλά και των ιστορικά εξαιρετικών σχέσεων τόσο με τις Αραβικές χώρες όσο και με το Ισραήλ, είναι σε θέση να συμβάλει σημαντικά στη διαμόρφωση μιας σοβαρής, αποτελεσματικής και περιεκτικής προσέγγισης σε επίπεδο ΕΕ.

Πιστεύω ότι οφείλουμε πρώτα να εξετάσουμε την περίπτωση κάθε χώρας ξεχωριστά. Η περιφερειακή προσέγγιση είναι αδιαμφισβήτητα πολύ σημαντική, αλλά πρέπει να λάβουμε υπόψη τις ιδιαιτερότητες της κάθε χώρας και να ανταποκριθούμε ανάλογα. 

Η ΕΕ δεν πρέπει να απλά να υπαγορεύει. Μόνο μέσω συνεργασίας, στη βάση ενός συνεταιρισμού μεταξύ ίσων θα είμαστε σε θέση να βοηθήσουμε την περιοχή και σε τελική ανάλυση τους εαυτούς μας.

Την ίδια ώρα βέβαια, οφείλουμε να επιμένουμε σε αρχές. Ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα, στα δικαιώματα των γυναικών, των μειονοτήτων, οι θρησκευτικές ελευθερίες, όλα αυτά πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο της πορείας αυτών των χωρών προς τη δημοκρατία.

Θα ήταν καλό, ακόμα και εν μέσω ύφεσης, να βοηθήσουμε και οικονομικά. Ο νέος Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Γειτονίας, για παράδειγμα, πρέπει να λαμβάνει υπόψη τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά και τις ειδικές ανάγκες των χωρών της «Αραβικής Άνοιξης». Πρέπει, επίσης, να προωθήσουμε ιδιωτικές επενδύσεις.  

Τέλος, πρέπει να συγκεντρωθούμε στους ανθρώπους. Μπορούμε, για παράδειγμα, να προωθήσουμε εκπαιδευτικές και πολιτιστικές ανταλλαγές, επαφές μεταξύ των πολιτών και την ανάπτυξη της κοινωνίας των πολιτών. Κλειδί για ουσιαστικές μεταρρυθμίσεις που θα πάρουν αυτές τις χώρες μπροστά θα αποτελέσει σίγουρα η εκπαίδευση.  

Ερ: Μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας το 2009, η εκπροσώπηση της ΕΕ σε διεθνές επίπεδο αποτελεί αρμοδιότητα της Ύπατης Εκπροσώπου της ΕΕ για τις Εξωτερικές Σχέσεις και την Πολιτική Ασφάλειας και στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (EEAS). Πώς συνεργάζεται η Κυπριακή Προεδρία με αυτούς τους θεσμούς και ποιου είδους λειτουργίες εκτελεί;

Σύμφωνα τη Συνθήκη της Λισσαβώνας, η Ύπατη Εκπρόσωπος της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Ασφάλειας, προεδρεύει όλων των Συναντήσεων του Συμβουλίου Εξωτερικών Υποθέσεων, συμπεριλαμβανομένης και της Άτυπης Συνάντησης εδώ στην Κύπρο. Επομένως, το Υπουργείο Εξωτερικών και εγώ προσωπικά είμαστε σε στενή συνεργασία με την Ύπατη Εκπρόσωπο και το EEAS για το Gymnich.

Έχουμε μια εξαιρετική συνεργασία με τη Βαρώνη Κάθριν Άστον. Έχω επανειλημμένα δηλώσει, ότι σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, η Κυπριακή Προεδρία στοχεύει στο να υποστηρίζει τις δραστηριότητες και τις πρωτοβουλίες της Ύπατης Εκπροσώπου και του EEAS.

Επιπλέον, λόγω του απαιτητικού της προγράμματος, η Ύπατη Εκπρόσωπος μού έχει ζητήσει να την αντικαταστήσω και να προεδρεύσω εκ μέρους της, μιας σειράς συναντήσεων πολιτικού διαλόγου με Τρίτες Χώρες σε υπουργικό επίπεδο, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν το δεύτερο εξάμηνο του 2012.

Θα την εκπροσωπήσω επίσης σε κάποιες συνόδους της Ολομέλειας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (ΕΚ) και σε ενημερώσεις της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του ΕΚ, οι οποίες, ως είθισται, ακολουθούν τα Συμβούλια Εξωτερικών Υποθέσεων.

Λειτουργός Επικοινωνίας
Χάρις Χριστοδουλίδου

Υπουργείο Εξωτερικών

Email: cchristodoulidou@mfa.gov.cy
Τηλέφωνο: +357 22401165

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ